تحمل گرما و سرما در انسانها بهطور طبیعی متفاوت است و این تفاوتها در فعالیتهایی مثل کوهنوردی که با شرایط محیطی سخت و متغیر همراه است، اهمیت ویژهای پیدا میکند. تحلیل این موضوع در حوزه کوهنوردی را میتوان از چند زاویه بررسی کرد:
- تفاوتهای فیزیولوژیکی و ژنتیکی
افراد بسته به ترکیب بدنی (میزان چربی زیرپوستی، توده عضلانی، سطح متابولیسم) تحمل متفاوتی نسبت به گرما و سرما دارند.
کسانی که چربی بدن بیشتری دارند، ممکن است سرما را بهتر تحمل کنند، ولی در گرما زودتر دچار گرمازدگی شوند.
عادتپذیری زیستی نیز نقش دارد: کسی که در مناطق گرم یا سرد زندگی کرده، بدنش با آن شرایط بهتر سازگار شده است. - نقش آمادگی جسمی و روانی در کوهنوردی
کوهنوردان حرفهای معمولاً با تمرین، بدن خود را به شرایط مختلف آبوهوایی عادت میدهند (مثلاً تمرین در هوای سرد یا گرم).
با این حال، تحمل روانی هم مؤثر است؛ بعضی افراد در مواجهه با سرمای شدید دچار اضطراب و استرس میشوند که خودش باعث افت عملکرد بدن در برابر سرما میشود. - خطرات ناشی از عدم تحمل گرما یا سرما
در سرما:
هیپوترمی (افت دمای بدن)، یخزدگی اندامها، و کاهش عملکرد فیزیکی شایع است.
در گرما:
گرمازدگی، کمآبی، سردرد، حالت تهوع و از حال رفتن رخ میدهد.این تفاوتهای فردی در کوهنوردی میتواند به تصمیمگیری نادرست و خطرات جدی منجر شود اگر نادیده گرفته شود.
- مدیریت این تفاوتها در تیم کوهنوردی
در برنامهریزی صعود، باید به تفاوتهای فردی در تحمل گرما و سرما توجه کرد.
انتخاب مسیر، زمان صعود، تجهیزات (مثل لباس مناسب، نوشیدنی و غذا)، و سرعت حرکت باید بر اساس توان ضعیفترین فرد در تیم تنظیم شود.
آموزشهای پایهای مثل شناخت علائم گرمازدگی یا هیپوترمی و کمکهای اولیه باید به تمام اعضای تیم داده شود.
نتیجهگیری:
در کوهنوردی، شناخت ویژگیهای بدنی و ذهنی خود و همتیمیها اهمیت بسیار دارد. تحمل گرما یا سرما فقط یک ویژگی شخصی نیست، بلکه یک فاکتور ایمنی جمعی است. نادیده گرفتن آن میتواند به قیمت جان یک نفر یا حتی کل گروه تمام شود.